Bir sosyal imleme sitesi sahibinin itirafıdır
Bilmeyenlar için söyleyelim, sosyal imleme siteleri internette gezerken rastlayıp paylaşasımız gelen bağlantıları paylaştığımız ortamlardır. Bu kısa fakat bir o kadar da garip tanım yeterli olmadıysa sizi şöyle alalım. Özellikle digg ile başlayan bu yeni akım çok geçmeden ülkemizde de birçok klonla boy gösterdi. Özellikle pligg adındaki hazır sistemin çıkışıyla yarım saatlik bir çalışmayla sosyal imleme sitesi hazırlamak mümkün oldu ki zaten yerli versiyonların hepsi bu altyapıyı kullanmakta - biri hariç, o birinden birazdan bahsedeceğim. Fakat gelin görün ki bu sitelerden hiçbiri yurtdışındaki seleflerinin yanına yaklaşamadı. Mevcut yerli örneklere bakarsanız 2-3 oy alan yazıların popüler statüsüne geçebildiğini görüyoruz. Oysa örneğin digg gibi bir sitede popüler olabilmek için en az 3 haneli oylar almak gerekebiliyor. Hal böyle olunca da Türk sosyal imleme siteleri birer hayalkırıklığı olmaktan öteye gidemedi. Halihazırda gözüme çarpan en aktif sosyal imleme sitesi webiket.net. Onun da popülaritesi benzersiz gelir paylaşım modelinden kaynaklanıyor. Buradan şu sonuç çıkıyor ki paranın gücü yine kazanmıştır arkadaşlar :)
Herneyse, gelelim konunun beni ilgilendiren kısmına. Yukarıda bahsetmeye çalıştığım ve hazır yapı kullanmayan tek sosyal imleme sitesi ise bizim yapmaya çalıştığımız inter.net.im olmuştu. Aslında çalışması diğer tüm sitelerin çıkışından aylar öncesine dayansa da hazır bir yapı kullanmayıp tamamen özgün bir altyapıya sahip olsun istediğimizden böyle bir siteyi geliştirmek aylarımızı aldı. Fakat zaman geçtikçe bu tarz bir sitenin sahiplerinden biri olarak şunu farkettim ki bizde sosyal imleme siteleri ne yazık ki blog yazarlarının ve site sahiplerinin fazladan hit almak için kullandığı bir mecradan öteye gidemedi. Zaten bu sitelere gelen ziyaretçilerin büyük çoğunluğu da arama motorlarından geliyor. Peki neydi sosyal imleme sitelerine karşı bu antipatimizin sebebi? Bana kalırsa büyük oranda sebep özgün içerik üretemiyor olmamızdan kaynaklanıyor. Yani Türkçe içerikte paylaşacak ilginç şeyler o kadar az ki, hele ki bunlardan popüler olabilecek özgünlüğe sahip olanlar daha da az. Hal böyle olunca onlarla ifade edilebilecek sosyal imleme sitelerimiz artık neredeyse atıl olmuş durumda.
Mevcut durumu anlatabilmeyi başardıysam şimdi gelelim çözüm yollarına. Aslında düşünce olarak oldukça faydalı bir sistem olan sosyal imleme siteleri nasıl olur da kendini kurtarır? Sanırım bunun için en önemli gereklilik bu sitelerin kendine bir “karakter” yaratabilmesi. Bunu bir örnekle açıklamak gerekirse ülkemizde ekşisözlük bunun en güzel örneği olacaktır sanırım. Yazmak zahmetli bir iştir, özellikle bir karşılığı olmayacaksa. Ben bu karşılığın site kullanıcısına “kendini özel hissettirme” yoluyla verilebileceğini düşünüyorum. Evet biraz kurnazca bir yöntem, fakat işe yaradığı görülmüştür. İnsanların yazdığında kendini özel hissedebileceği bir ortam yaratmak da tamamen zaman ve özen istiyor. İşin bu kısmını site sahiplerine bırakıyorum ve sıyrılıyorum. Bir başka zorunluk da im girişini olabildiğince kolaylaştırmaktır. Yani belki 1-2 tık ile imleme işlemi bitmeli. Yine bunun için araçlar geliştirmek şart gibi. Ve tabi en etkili yöntemlerden biri maddi getiri. Bu belki webiket.net tarafından yapıldığı gibi gelir paylaşımıyla, belki ödüllendirmeyle, ya da şu an aklıma gelmeyen bir başka yöntemle yapılabilir. Son olarak yapılabileceklerden bir başkası yurtdışındaki sitelerde dahi örneği olmayan tamamen yenilikçi bir yaklaşımla çok farklı bir metod bulmak olabilir ki bu da tamamen site sahiplerinin yaratıcılığına kalmış.
Bana kalırsa ülkemizde sosyal imleme sitesine olan ihtiyaç karşılanmış değil. En azından yurtdışı merkezli siteler Türkçe versiyonlarını çıkarmayı akıl etmeden elini çabuk tutacak olanlar bu pastadan pay alabilir. Ancak şunu da belirtmem gerekir ki öncelikle Türkçe içeriğin zenginleşmesi gerekiyor. Ne yazık ki bunun için de uzunca bir süre daha sabretmek gerekiyor.
Peki bir site sahibi olarak ben ne mi yapacağım? Galiba ben çoktan pes ettim :)
02 Mayıs 2008, 13:15 tarihinde
Fikribol var.Pligg altyapısını kullanmıyor.Ajax ile güçlendirilmiş bir mimarisi var.Onu görmedin sanırım?
02 Mayıs 2008, 14:06 tarihinde
Daha yolun başındaydık ya :) Erken pes ettiniz gibi geliyor bana. Bence kararınızı bir daha gözden geçirin.
02 Mayıs 2008, 14:37 tarihinde
Asıl sorun şu. Çok büyük bir kitleyi çekemedik.
Nereden biliyoruz? Bir yazım herhangi bir imleme sitesinde 13 oy alıyor. Müthiş bir oy değil mi? Evet.
Ne beklersiniz yüzlerce kişi okumaya gelecek. Hayır gelmiyor. Aylık trafikte o kadar küçük bir pay ki, artık bundan pek beklentim kalmadı. Sadece eş dost sevenler ve RSS’e abone olmayanlar haberdar olsun diye yazı ekliyorum.
Digg örneğinde binlerce tıklanan yazılar var. Biz de daha 20 oylanan yazı yok.
Sanki milelt kıskanıyor. Abi tamam adam 10 kez tıklanmış tıklama.
Resmen ayıp.
Eh bu kısır döngü olunca dışarı açılamıyor. Mynetin favorile’si bile işe yaramıyor.
Daha ne olsun. Tüm imleme siteleri biraraya gelse yine işe yaramaz eminim.
Çünkü geleneksel okuyucuya ulaşamadık.
Gazeteler hakkınızda yazmadı. İmleme site sahipleri kadın programlarına çağrılmadı. Gülmeyin ama artık Internette şart. Bir TV programına çıkılacak.
Kısacası ben de biliyorsunuzdur, www.reklam-im.com ‘u i açmıştım. Daha ikinci hafta kapatmak gerektiğini anlayıp formatını değiştirdim. Şu anda blog şeklinde devam ediyor.
Yine sizin çalışmalarınız saygıyla izleyen birisi olarak yolun başındayız sabredin diyorum.
02 Mayıs 2008, 14:58 tarihinde
aslında bende bir sosyal imleme sitesi kuracaktım . hatta alan adını aldım
www.favorieekle.com du sizin bahsettiğiniz sebebten dolayı açmaktan vazgectim. olsun varsın bence doğru karar seninki de benimki de :)
02 Mayıs 2008, 15:38 tarihinde
ne kadar gerçekçi ve içten bir yazı olmuş.
aslında sosyal imlemenin ülkemizde tutmaması cidden ilginç. yani paylaşımı artık rahatsız edici boyutlara vardırırcasına seven bir milletiz. forward lar, şunlar, bunlar. yoksa bıktık mı artık bir şeyler gösterilmeye “maruz kalmaktan”, diyerek olaya farklı bir boyuttan bakayım =)
02 Mayıs 2008, 16:33 tarihinde
Link elde etmeye çalışan kirli kullanıcılar nofollow ile uzak tutulsa durum değişir mi?
02 Mayıs 2008, 17:10 tarihinde
Türkiye’de henüz popüler olmamış bir kültürü internet kullanıcılarına kazandırabilmek için çok fazla reklam yapılması gerektiğine inanıyorum.
Mesela daha öncesine kadar böyle bir siteden haberim yok, olsa belki kullanırdım ancak popüler olabilmesi için potansiyel kullanıcıya tanıtım yapmak gerekir.
Bir meslek dersinden aklımda kalan;
-Ey Yahudi, sana 2 liraya yaptığın işi hiç yorulmadan internet üzerinden yapıcak siteyi kurarım! Sadece 1 liraya ihtiyacımız var.
- Hayır yine 2 liraya ihtiyaç var. 1 lira da reklam…
02 Mayıs 2008, 18:51 tarihinde
Öncelikle keşke pligg alt yapısını kullansaydınız, o kadar zamanınız boşa gitmeseydi demek istiyorum. Bence özgür yazılımın nimetlerinden faydalanmak, yapılmışı yeniden yapmak yerine, yapılmışa katkıda bulunmak gerek.
sosyal imlemeye gelince, sosyal imleme siteleri halka inemedi. Bu sitelere girenler genellikle blog yazarları, site sahipleri. Diğer internet kullanıcılarını da çekebilsek -ki bu Türkiye’de uzun zaman alacak gibi- sosyal imleme siteleri amacına hizmet etmeye başlar, sadece yazı gönderilen siteler olmaktan çıkar.
site sahipleri iyi yazı yazan kişileri zaten RSS ile takip ediyor bu yüzden de sosyal imleme sitelerine girmeye gerek kalmıyor…
Bu yazıyı bir sosyal imleme sitesi sayesinde buldum.. İşe yaramıyor değiller..
03 Mayıs 2008, 01:38 tarihinde
Güzel bir yazı olmuş bir buraya yazılan yazı ve yorumları bir araya getirirsek sorunun cevabı ortaya çıkıyor.Bir şey eksik ama o bulunamıyor bir aracı kurum veya ona benzer birşey gerekiyor galiba bu işleri bir şekilde tanıtacak reklamını yapacak bir şey gerekiyor.
Blogları okuyanlar yorum yapanlar rss’den okuyanlar ve digg benzeri oylamaları yapanlar büyük bir oranda blog yazarları oluyor.Ve şu ana kadar yorum yapanların hepsi ben dahil site sahibi normal kullanıcı içeriğe bakıp çıkıp gidiyor daha fazlası yok
Siz özenerek bir konu hakkında yazı yazıyorsunuz bir bakıyorsunuz ki o yazıyı okuyan yok yorum yapan yok o yazı orda öylece duruyor.Sonra öylesine bir yazı yazıyorsunuz bir eklentiyi anlatıyorsunuz veya bir film tanıtıyorsunuz ama bunu o kadar üstünde durarak yapmıyorsunuz o yazı ön plana çıkıyor.
Belli başlı şeyler şu anda ilgi çekiyor dizi,klip bunlar daha çok ön planda duruyor gerçi içerik kişiyi bağlıyor.Belki bunlar geçiş dönemidir belki de türkiyedeki internet kulanıcılarının karakterize olma yolundaki adımlardan biridir.
Forum sitelerinde bir paylaşım yapıldığında paylaşımı yapan kişi yeterli cevabı görmemiş ise bir yazı yazıyordu biz burda bir paylaşım yapıyoruz emek harcıyoruz o kadar kişi okumuş bir cevap yazmıyorsunuz hani benim “rep”‘im şeklinde yazılar var.
Aslında televizyondaki her türlü oylamaya katılan bir milletiz oylama konusunda sıkıntı olmaması lazım.Oylama sitelerindeki oylamayı yapanlar normal kullanıcılar değil hemen hemen hepsi site sahipleri oluyor.
Youtube’da bir video klibe yüzlerce yorum gelebiliyor çoğunluğu küfür olsa da yorum yapıyorlar hatta aykırı bir video koyarsanız 3000-5000 yorum yapılıyor.
Haberlerde facebook pompalandı 2 milyon türk üye var şu anda youtube da bir şekilde tv de yayınlandı belki bir okadar da youtube’da üye vardır.
Olay üye olup yorum yapıp yapmaması veya oylama olup olmaması değil oylama sitelerinde blogcular dışındaki kullanıcıların ne kadar bir büyüklükte kitle olduğudur.
Türkiyede internet gelişim dönemi diyoruz da 5 milyon kullanıcı oldu daha ne kadar gelişecek 25 milyon olunca mı geliştik diyeceğiz.
03 Mayıs 2008, 14:16 tarihinde
Güzel bir yazı olmuş. Ama insanları bir şeye alıştırmak kolay değil. Bence zaman gerektiren bir iş.
05 Mayıs 2008, 18:59 tarihinde
Olay çok basit. Bakın bu yazıyı kim hangi sosyal imleme sitesine ekledi? kaç oy aldı. İşte olay burada kopuyor! Bu imleme sitelerinde sıcaklık yok, uzmanlaşma yok. zayıf ve cılızlar.
Mesela ben buraya Fatih’in sitesinden geldim. Neden? Adamı tanımam, bilmem , kimdir nedir hiç bilmem. Ama sürekli olarak takip ederim. Ve verdiği tüm linkleri takip ederim. Yani herhangi bir imleme sitesini takip etmektense onu takip etmek benim için daha faydalı. Bilinçi bir şekilde değerli sayfalara link veriyor. İşte imleme sitelerinde bu durum yok
07 Mayıs 2008, 09:21 tarihinde
Cesaret verici yorumlarınız için teşekkürler.
Bu başlığa yapılan yorumlar aslında herşeyi bir güzel açıklamış. Fazla söze ne hacet. Burada Süleyman’ın yorumuna katılmadan da edemeyeceğim. Sıradan kullanıcıya erişemediğimiz bir gerçek. Bu yazıya yorum yapanların profili bile bunu gösteriyor aslında. Belki biraz daha sabır göstermek gerekiyor. Bu arada durmadan ilerlemek de gerekiyor. Ben ne zaman digg.com’a girsem birşeylerin değiştiğini farkediyorum. Bu çapta sitelerle amatör ruhların yarışması sözkonusu bile olamıyor ne yazık ki. Malum ülkemizde Internet girişimlerine destek veren de çok az. Hal böyle olunca girişimciyi cesaretlendirecek, tabiri caizse gaza getirecek hiçbir gelişme olmuyor. Maddi kazanç bir yana hitler de yerlerde sürününce insan emeklerinin boş olduğuna inanıyor bir süre sonra. Sanırım ya bu işten tamamen vazgeçmek gerekiyor ya da çok büyük bir sabır ve azim gerekiyor. Bu sabrı göstereceklerin az da olsa kazanma şansı var.
18 Mayıs 2008, 13:30 tarihinde
okumak lazim. hemde yılmadan. elestirilere açık olmak lazım. Ancak bir seye itireazım var. Su an ne kullanıyoruz. ie veya forefox. Bunlari kim yaptı . Baskaları. Blogları kim yaptı baskalari. wordpress kimin baskalarının. Pligg kullananları bence yadırgamayın.Bu arada yenisini yaparken amac daha iyisini yapmak eger daha iyisini yapmadıysanız sesinizi çıkarmayın.
20 Mayıs 2008, 17:55 tarihinde
Yazı gayet iyi olmuş, katılıyorum. Ancak şunu söymek isterim ki webiket’in bu yaptığı insanalrı böyle yapmaya zorluyor. Evet, gibi para fiile yön veriyor.
22 Mayıs 2008, 00:47 tarihinde
[…] Durum sadece ben ve Gökhan’dan ibaret de değil. Otomatik Portakal da konu ile ilgili serzenişlerini farklı bir açıdan dile getirmiş. Uzun lafın kısası, sosyal imleme ve sosyal haber kavramlarını algılamak ve özümsemek için daha birkaç fersah yol katetmemiz gerekli düşüncesindeyim. […]
22 Mayıs 2008, 01:22 tarihinde
@Factor2
Fikribol değil, “linkibol” ;)
@ersin
Haklısın, sorun “klon” uygulamalar kullanmak değil. Önemli olan uygulamanın kendine özgü bir hedef kitle üretebilmesi.
Dışarıdan örneklersek digg’in, del.icio.us’ın, reddit’in, stumbleupon’un, mag.nol.ia’nın kullanıcı kitleleri bambaşkadır:
Örneğin reddit daha teknik tabanlı kişilere hitab eder,
digg’de bol bol resim ve haber gösterilir
del.icio.us’ta gösterilen her 10 linkten biri CSS/XHTML/JavaScript ile ilgilidir
Yani aslolan ürün değil, ürüne kendini bağlayan kitledir.
Ha bu dış pazarda daha kolay çünkü pazar geniş (Amerika’da 100K internet kullanıcısı varken TR’de 20K kadar aktif internet kullanıcısı var. Bu 20bin kişiden kaçı “mesajlaşma ve çöpçatanlık” dışında interneti kullanıyor diye düşünürsek durum daha net anlaşılır)
Daha doğrusu pazar geniş…ti. Artık o kadar çok sosyal imleme ve sosyal haber sitesi var ki dünya’da; benzer düzlemde bir sosyal imleme sitesi daha oluşturmayı kimse düşünmüyor bile.
Bu noktada ise iki temel kavram geliyor sahneye:
- farklılaşabilmek ve
- odaklanabilmek
@Otomatik Portakal
Söylediklerine tamamen katılıyorum.
Bununla birlikte ümidini yitirmemelisin.
Türkiye’nin trendleri takip etmek konusunda geride (laggard) olduğu bir gerçek. Hatta rahatlıkla Türkiye internet’inin, dünya internet’inin birkaç sene gerisinde olduğunu bile söyleyebilirim.
Bununla beraber Türkiye’de internet pazar penetrasyonu ve dolaylı olarak kaliteli internet kullanıcı oranındaki artışı emsal Avrupa ülkelerinden kat kat fazla.
Yurt dışından Türkiye İnternet’i hem çok riskli, hem de hızla büyüyecek ve gelişecek bir pazar (Big Emerging Market) olarak algılanıyor. Bu algının önümüzdeki yıllarda güçleneceği kesin.
Bu bağlamda amacınız digg’i aşmak olmadıkça ve paylaşım bilincine sahip bir kullanıcı kitlesi üretmek için elimizden gelenden fazlasını yapmamız gerektiğini düşünüyorum.
Yamuluyorsam düzeltin ;)
Volkan Özçelik,
Kurucu, linkibol.com
01 Ağustos 2008, 14:05 tarihinde
Türkiye’de adam sitesini ekler ve nasıl daha çok oy aldırıp ön sayfda çıkarırım diye bir çok hileli yöntem dener…
15 Kasım 2008, 03:18 tarihinde
Bende 1 yıl önce köye yapmaya başladığım forumla yukarıda bahsi geçen sıkıntılara ortak oldum, tattım. Paylaştığınız fikirler konusunda kendimi yanlız hissediyordum fakat yazıları okuyunca deriin bi ohh çektim. Keşke bunlar yazılmasaydı tabi ayrı konu ama gerçekler değişmiyor. Okuyup cevap vermeme, tepki göstermeme gibi konulardan en muzdarip olanlardan biriydim. Fikrinizi lütfen belirtin diye diye. yazın lütfen korkmayın diye cesaretlendire cesa….e 100 üyeden 3 ü yazardı 50 si okuyucu, kalanı tabiri caizse resim video harici ilgilenemyen kesim.Şimdi 34 yazar 65 okuyucumuz var. Boş zamnımın fazla olmasıyla bu küçük ve zor kitleyi hareketlendirdim tabi aramızdaki samimiyet ve sitenin tekel konumunda olması yadsınamazdı. Umarım büyük projelerde bu başarılar elde edilir
09 Aralık 2008, 15:51 tarihinde
Veysel dediğin gibi, para olmazsa olmaz zaten böyle.
29 Aralık 2008, 08:29 tarihinde
“sosyal imlemeye gelince, sosyal imleme siteleri halka inemedi.”
halka ne sundunuzda halk tutmadı?
Kolay ne var dünyada?
blog sahipleri geliyormuş yazı yazıyormuş.
web 2.0 mış.
uzun yazmayın kısa yazın
yorum alanı koyun yoruma cevap yazmayın maksat yorum sayısı çok olsun içeiğini salla yorum yorumdur.
onları okuyan bunlarıda okudu. b…k okudu..
Durduk yere insan salak mı senin (genel konuşuyorum üzerinize alınmayın)elini güçlendirsin sana para kazandırsın?
Web 2.0 kral çıplak